Aylık Arşiv: Nisan 2018

Adli Bilişim Açısından Ses Ve Konuşma İncelemeleri

Tarafından | 5 Nisan 2018

Suçların aydınlatılmasında ve suçluların belirlenmesinde faydalanılan delilerden biriside konuşma ve ses incelemeleridir. Teknolojinin gelişmesi ile günlük hayatımızda analog ses kayıt cihazları yerini dijital ses kayıt cihazlarının kullanımı artmıştır. Dijital ses kayıt cihazları ile yapılan ses kayıt dosyalarının bilgisayar ortamına aktarılması ile ses düzenleme ve işleme araçlarında yaşanan gelişmeler ses kayıtları üzerinde profesyonel değişiklikler yapmamıza olanak sağlamıştır. Peki ses ve konuşma kayıtları üzerinde yapılan işlemler, ekleme ve çıkarmalar nasıl incelenir birlikte bakalım.

A- Hazırlık Safhası

1.      Dinleme için Uygun Ortam Oluşturulması

İnceleme yapılacak ses kayıtlarının net olarak duyulasının sağlanması analiz yapacak uzman tarafından önem arz etmektedir. Ses ve konuşma incelemesi yapılacak ortam dış seslerden tamamen arındırılmış ve akustik izolasyonu yapılmış özel odalar olmalıdır. Dinleme odası tasarımında dinleyicinin ilgisini dağıtacak gereksiz eşya ve araç gereçlerden uzak durulmalıdır. Mümkünse dinleme yapacak uzman oda da tek başına dinleme yapmalıdır.

Dış Seslerden Arındırılmış Örnek Akusik Oda

2.      Gerekli Donanım ve Yazılımın Temin Edilmesi

Ses analizi yapacak uzmanın inceleme yapacağı ses kaydını net olarak duyması için kaliteli ses sistemleri kullanılmalıdır. Ses sisteminin kaliteli olması analiz yapılacak ses kayıtlarında bulunan arka plan seslerinin daha rahat duyulmasını ve anlaşılmasını sağlayacaktır. Ses analizi yapacak uzman ses kaydı dinlemesinde kulaklık kullanmamaya özen göstermelidir. Kulaklık kullanan dinleyici üzerinde kullanmış olduğu kulaklık zaman içerisinde rahatsız edeceğinden dinleyici üzerinde ilgi dağılmalarına neden olmakla birlikte dinleyicinin kulak sağlığı açısından da tavsiye edilmemektedir.

Ses Sistemi Örneği


B- Analiz Safhası

  1. Ses Frekans Analizi

Ses Frekans Analizi analizinde her insanda belirli harfler farklı ses frekanslarında çıktığı dikkate alınarak konuşmayı yapan kişinin harflerin hangi frekans aralığında çıktığının analizi yapılarak başka bir konuşma ile karşılaştırılarak rapor düzenlenir.

  1. Ortam Seslerinin Analizi

Ses kayıtlarının analizinde kayıtlar üzerinde oynama yapılıp yapılmadığını anlamamızda ortam sesleri oldukça önemlidir. Konuşmacının konuşma anında bulunduğu ortamda bulunan sesler ( rüzgar, araç motoru sesi, müzik vb.) konuşmacının nasıl bir ortamda konuşma yaptığını anlamamızın yansıra konuşmada ekleme ve çıkarma yapılıp yapılmadığının anlaşılmasında da analiz yapan uzmana fikir vermektedir. Ortam sesleri aynı zamanda bize o an ortamda neler yaşandığı hakkında da bilgi vermektedir. Örneğin Uçak kazalarında Kara Kutular üzerinde yapılan dinlemede pilot ve kule arasında geçen konuşmalar üzerinde durulduğu bilinse de soruşturmacılar tarafından o an uçakta neler yaşandığı veya uçağın düşmesine neden olan teknik hataların neler olabileceği hakkında fikir sahibi olunabilir.

Ses Frekans Analizi analizinde her insanda belirli harfler farklı ses frekanslarında çıktığı dikkate alınarak konuşmayı yapan kişinin harflerin hangi frekans aralığında çıktığının analizi yapılarak başka bir konuşma ile karşılaştırılarak rapor düzenlenir.

3.Ortam Seslerinin Analizi 

Ses kayıtlarının analizinde kayıtlar üzerinde oynama yapılıp yapılmadığını anlamamızda ortam sesleri oldukça önemlidir. Konuşmacının konuşma anında bulunduğu ortamda bulunan sesler ( rüzgar, araç motoru sesi, müzik vb.) konuşmacının nasıl bir ortamda konuşma yaptığını anlamamızın yansıra konuşmada ekleme ve çıkarma yapılıp yapılmadığının anlaşılmasında da analiz yapan uzmana fikir vermektedir. Ortam sesleri aynı zamanda bize o an ortamda neler yaşandığı hakkında da bilgi vermektedir. Örneğin Uçak kazalarında Kara Kutular üzerinde yapılan dinlemede pilot ve kule arasında geçen konuşmalar üzerinde durulduğu bilinse de soruşturmacılar tarafından o an uçakta neler yaşandığı veya uçağın düşmesine neden olan teknik hataların neler olabileceği hakkında fikir sahibi olunabilir.

4.Konuşmacının Kimliklendirilmesi

Ses incelemelerinde geçen konuşmacıların kimlik analizi yapılabilir. Konuşmacının ses kayıtlarının dinlenmesi ile konuşmacının;

  • Cinsiyeti
  • Yaşı
  • Kökeni
  • Sosyal ve Kültürel Durumu
  • Eğitim Düzeyi
  • Kalıcı veya Geçici Ses Hastalıkları Geçirip Geçirmediği
  • Konuşma Anında Bulunduğu Durum ( Heyecan, Çekingenlik, Korku, Gerginlik vb. ) hakkında bilgi sahibi olunabilir.5.Konuşmaların İyileştirilmesi

Ses ve konuşma incelemelerinde incelenecek olan sesin kalitesinin artırılması, ortam sesinin temizlenmesi veya kalitesinin artırılmasında gelişmiş ses düzenleme araçları kullanılarak analizci incelenecek olan ses ve konuşmanın kalitesinde ayarlamalar yapabilir.

6.Konuşmaların Çözümlenmesi

Ses ve konuşma incelemelerinde incelemeyi yapan uzman tarafından konuşma veya konuşmalarda geçen kelimeleri yazıya dökmesi ile birlikte rapor hazırlamasıdır.