Adli Bilişim Açısından Fotoğraf İncelemeleri

Tarafından | 15 Nisan 2015

Teknolojinin hızla gelişmesi ile Dijital kameralar günlük hayatta ki yerlerini hızla almış fotoğrafçılıkta geleneksel yöntemlerden Dijital Fotoğrafçılığa hızlı bir geçiş yapılmıştır. Dijital Fotoğrafçılığın yaygınlaşması ile birlikte hayatımıza giren olgulardan biri de görüntü düzenleme ve işleme araçları olmuştur. Görüntü düzenleme ve işleme araçları gelişmiş editör özellikleri ile fotoğraflar üzerinde profesyonel değişiklikler yapmamıza olanak sağlaması ile fotoğrafta sahtecilik ( Montaj ) kavramı ortaya çıkmıştır.

Fotoğrafların orijinal mi yoksa montaj mı olduğunu tespit etmek için günümüzde birçok yöntem kullanılmaktadır. Fotoğraflar üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığını tespit etmek için kullanılan yöntemler nelerdir şimdi bu tekniklere birlikte göz atalım.

  1. EXİF ANALİZİ :

Exif (exchangeable image file format) formatı 1998 yılında geliştirilerek kullanıma sunulmuştur. Exif bilgileri ile fotoğrafın hangi marka- model makine ile çekildiğini, makinenin teknik özelliklerini, fotoğrafın ne zaman nerede çekildiğini, fotoğraf üzerinde değişikliklerin yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise hangi tarihlerde hangi görüntü düzenleme araçları ile yapıldığını öğrenebiliriz.

exif

Yukarıda örnek Exif bilgilerini incelediğimizde fotoğrafın çekildiği tarih ile fotoğraf üzerinde değişikliğin yapıldığı tarihler birbirini tutmamaktadır.

  1. ELA ANALİZİ :

 ELA ( Error Level Analysis ) analizi 2007 yılında geliştirilerek kullanıma sunulmuştur. Ela yönteminin temel mantığı fotoğrafın pixel yoğunluğunu analiz ederek fotoğraf üzerinde ki farklı pixel yoğunluklarını görsel olarak gözlemlememizi sağlar. Fotoğraflar üzerinde görüntü düzenleme araçları ile yapılan değişikliklerde, ekleme ve çıkarmalarda fotoğraflar üzerinde pixel kayıpları yaşanmaktadır. Ela yöntemi yaşanan bu pixel kayıpları ile fotoğrafların neresinde ne gibi işlemler yapıldığını bize göstermektedir.

kedi2 kedi4 kediela

     Orijinal Fotoğraf                  Görüntü Düzenleme Aracı           İşlenmiş Fotoğrafın Ela
İle İşlenmiş Fotoğraf                       Görüntüsü

 Yukarıdaki örnekte de gördüğünüz gibi fotoğrafın orijinalinde iki Kedi olduğu, görüntü düzenleme araçları ile iki Kedinin kesilerek diğer Kedilerin yanlarına eklendiğini ve yapılan işlemler sonunda oluşan pixel kayıplarından doğan pixel yoğunluk farklarını Ela görüntüsü ile anlamaktayız.

  1. QUANTİZATİON ANALİZİ:

Quantization analizi fotoğraflardaki pixel sıkıştırma değerlerine dayanır. Bir fotoğraf görüntü düzenleme aracı ile açılarak tekrar kaydedildiğinde fotoğrafta pixel kayıpları yaşanmaktadır. Fotoğraf üzerinde yaşanan bu pixel kayıpları fotoğrafın görüntüsü üzerinde fark edilmese de fotoğrafın histogram değerleri üzerinde belirgin olarak fark edilmektedir. Quantization analizi ile fotoğraflar üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığını anlayamayız ancak fotoğrafın bir görüntü düzenleme aracı ile açılıp tekrar kaydedildiği anlayabiliriz.

 histogram

  Yukarıdaki ilk iki histogram sadece bir kez kaydedilmiş fotoğraflara ait histogramlardır, son iki histogram ise iki veya daha çok kez kaydedilmiş fotoğraflara ait histogframlarıdır.

 hisfoto-2  his-1

Yukarıda bulunan fotoğraflardan ikinci fotoğraf görüntü düzenleme aracı ile açılarak kaydedilmesine rağmen her iki fotoğrafta aynı görünmektedir.

his1 his2

Bu iki fotoğrafa ait histogramlar ise yukarıda verilmiştir. Her iki fotoğrafa ait Histogramlara bakıldığında ikinci fotoğrafın grafik düzenleme aracı ile açılarak kaydedilmiş olduğunu histogramalara bakarak rahatlıkla anlayabiliriz.

Fotoğrafların görüntü düzenleme araçları ile farklı kalitelerde kaydedilmesi ile fotoğraflar üzerinde meydana gelen pixel kayıplarını Ela Yöntemi ile de tespit etmek mümkündür.

elafoto-1     elaela1

                  Fotoğraf – 1                                       Fotoğraf – 1    Ela Görüntüsü

Yukarıdaki Fotoğraf -1 görüntü düzenleme aracı ile açılarak %90 görüntü kalitesi ile kaydedilmiştir. Fotoğraf – 1’ e ait Ela görüntüsünde Fotoğraf – 1 ‘ de bulunan nesnelerin kenarlarda birtakım bozulmaların olduğu gözlemlenmektedir.

elafoto2   elaela2

                Fotoğraf – 2                                        Fotoğraf – 2    Ela Görüntüsü

Yukarıdaki Fotoğraf -2 görüntü düzenleme aracı ile açılarak %25 görüntü kalitesi ile kaydedilmiştir. Fotoğraf – 2’ e ait Ela görüntüsünde Fotoğraf – 2 ‘ de bulunan nesnelerin kenarlarında meydana gelen bozulmaların daha da belirginleştiği gözlemlenmektedir.

Burada Fotoğraf – 1 ve Fotoğraf – 2 incelendiğinde Fotoğraflar arasında meydana gelen pixel kayıplarının normal fotoğraflar üzerinde gözlemlenmesi zor olsada fotoğrafların Ela görüntülerinde meydana gelen pixel bozukluklarını  gözlemlenmesi daha anlaşılır hale gelmiştir.

SONUÇ:

Yukarıda belirtilen her üç analiz yöntemiyle de Fotoğraflar üzerinde değişiklik veya montaj yapılıp yapılmadığı hakkında fikir sahibi olsak da uygulanan bu üç analiz yöntemi ile de fotoğrafın orijinal mi veya montaj mı olduğunu %100 söyleyemeyiz.

Yazan :

Ramazan GÜÇLÜ
Siber Suçlar Araştırmacısı
Olay Yeri İnceleme Uzm.Yrd.

Bir cevap yazın